22/7/09

O "CIBERCLUB" de Barro de Arén (Memoria da Polafía de Cerdedo)

.
. .
Tarde primaveral de 2007. Soa o teléfono. Ao outro lado do aparello, unha voz amiga e amigábel, Antonio Reigosa –escritor, mitólogo, estudoso do noso patrimonio inmaterial…–: “Oe, Calros, a Asociación de Escritores en Lingua Galega (AELG), co apoio da Consellaría de Cultura, vai organizar unhas polafías. A palabra “polafía” é un neoloxismo referido ás reunións ou veladas de carácter festivo con contidos literarios e musicais, e ten como obxectivo primordial o de poñer en valor e rescatar do esquecemento o valioso patrimonio oral, literario e musical galego” –explicou, resollante, Antonio.
.
“Na primeira quenda vanse celebrar catro, unha por cada provincia. Anímaste a coordinar unha en Cerdedo?” –engadiu.
.
Non vadío en xogos de azar, en nada me teñen beneficiado ou prexudicado, mais a sensación debeu ser semellante a cando un comproba que foi agrazado na lotaría ou nas quinielas.
.
Malia todos os atrancos cos que iamos bater, non o dubidei. Polo maxín rebuliron a Asociación Verbo Xido, a Asociación Espadela, os Abrentes de Cerdedo, os Tear de Llerena e, dende logo, as Pandeireteiras de Barro de Arén, con Manuela Cortizo á cabeza. Cinco asociacións, diversas nos seus plantexamentos, mais cun denominador común: amosarlle ao mundo un Cerdedo diferente, afastado da imaxe de aldea que esmorece sen remisión.
.
Botaron fume os teléfonos, atropeláronse os e-mails, sobrepuxémonos a algún que outro boicot, é, uns meses despois, na noitiña do primeiro de decembro de 2007, a “troupe” das “Polafías” recalou en Cerdedo. Todo ocorreu no salón de actos da antiga Cámara Agraria.
.
A polafía de Cerdedo foi a cuarta na orde de celebración. Precedérannos, con moito suceso, as organizadas na Serra de Outes (A Coruña), en Mondoñedo (Lugo) e en Vilar de Santos (Ourense). Tiñamos que estar a altura, cumpríanos dar o talle, e a chuvia de estrelas invocada en Cerdedo rebordou as expectativas do público asistente.
.
Encheuse a Cámara Agraria, achegouse quen quixo ou quen puido, que todo se sabe. Pasmamos co ouveo dos bucios (ou buxeiros), soprados por Marcelino Sieiro, que abriron o acto; enchemos o peito cos versos do fistor Xosé Cortizo, dedicados ao magoado Outeiro do Coto do monte do Seixo: Que pena me deches, home, cando aquí te vin cheghar a plantar as tarabelas e o meu silencio roubar. Levo aquí millóns de anos, ti aínda cheghaches onte; ningún dereito te ampara a estropear este monte. O silencio fala, meu vello.
.
A seguir, Sinda Álvarez recitou o “Chucurruchú”, as Pandeireteiras de Barro de Arén (Manuela Cortizo, Clarita Ruzo, Alsira López…) interpretaron, entre outras, o “Himno de Barro”, peza composta polo gran Xosé Cortizo, e a emocionantísima “Estreliña do luceiro”, unha das miñas favoritas.
.
Pura Lavandeira, da aldea de Cavenca, falounos do “corno de alicorno”, prodixioso amuleto sandador do que é custodia; João Bieites e Rafa Quintía (G. E. E. Serpe Bichoca) tocaron a "Muiñeira da Besta Branca", en lembranza do mítico unicornio do Seixo; déronlles o relevo as gaitas dos Abrentes de Cerdedo, onde sobrancea Rubén Troitiño, o mellor gaiteiro da Terra de Montes.
.
Entremedias, o musicólogo Antón Castro e os seus monicreques impedían tomar alento, e, como non, en pequenas doses, a voz e o talento inigualábeis de Manuela Cortizo Medal, quen ora relataba o conto do trasno do muíño da Ponte, ora entoaba o “Arrieiro”, ora lle daba a réplica a Guillerme Ignacio, dos Tear de Llerena, no hilarante “Boas tardes, Maruxiña”, ora amornaba a fría noite de inverno montañés coa súa agarimosa presenza.
.
O equipo técnico de Ollo de Vidro, envasou en finas redomas o son e mais a imaxe, e, días despois, apareceron en Youtube 18 pasaxes escolleitas daquela velada inmorredoira. O saber tradicional de Cerdedo fixéralle unha ponte ao silenciamento e xa se estarricaba ceibo pola libérrima Internet, abríndose paso entre o balbordo dos coches de carreiras e as paparotas do común. Aquilo só era o comezo.
.
Ano e medio despois, e segundo o previsto, a Asociación de Escritores en Lingua Galega púxolle o ramo ao traballo editando na súa web, e conforme á calidade requirida, unha escolma das mellores xogadas que xa ferven a visitas. Clíquese:
.
http://www.aelg.org/Polafias/ShowPolafia.do?id=12
.
Escribín nalgures que a casa de Manuela Cortizo, Manuela de Barro, é a casa do pobo, a casa de todos. Agora, se cabe, aínda máis. Ana Álvarez, filla de Manuela, está ao día no eido das novas tecnoloxías e a súa conexión a Internet posibilitou o acceso dos veciños a toda esta gozosa verdade. Superados quedan, xa que logo, os tempos do antigo Teleclub, argallada franquista, ferramenta asimilista. A cultura galega redímese hogano na rede de redes, e non hai quen lle poña pexa ou cadea. A través da pantalla do Ciberclub de Barro de Arén, os nosos sabios ven valorizado o seu traballo, premiado o seu esforzo por conservar e transmitir o precioso e prezado cadaliño de galeguidade. Xa non son “El fugitivo”, nin “Salto a la fama”, nin o “NO-DO”, nin as touradas o que hoxe arremuíña a xente arredor do computador en cas de Manuela, senón o testemuño dos nosos maiores, investidos refulxentes estrelas do espectáculo da cultura. Unha polafía ben vale media ducia de rallyes e ducia e media de xabarís enchoupados en prebe.
.
Faro de Vigo, 22-7-2009
.
.

4 comentarios:

victor dijo...

Moi bo traballo Calros! Saudos e agardo que todo che vaia ben.
Eu cun raparigo de 3 meses estou totalmente inoperativo (je je).
Apertas
Vítor Xosé Cabaleiro

Calros Solla dijo...

Grazas, meu. Parabéns pola recente paternidade. Apertas

fendetestas dijo...

Ola Calros, parabéns por esta ideia posta en escea... E bem estaría porfíar nesto, onde pásase bem e aprendemos. Como a toponimia dos Gafos o Seixo e súa historia e tantas cousas... Apertas!!
PD. (Son Fende..)

Calros Solla dijo...

Saúdos, compañeiro, xa en terra firme, xa na cantábrica singradura. Apertas.